Физичка активност: важна за сите возрасти и здравствени сотојби
Според Светската здравствена организација (СЗО), физичка активност е секое движење кое го правиме со мускулите и кое троши енергија. Тоа може да биде прошетка, возење велосипед, чистење низ домот или работа во градина. Редовната физичка активност го намалува ризикот од болести и го подобрува расположението.
Колку вежбање ни е потребно?
За возрасни, препораките се:
✅ Најмалку 150 минути неделно умерена физичка активност (на пр. брзо одење, лесно трчање) или
✅ 75 минути интензивна активност (на пр. спринт, брзо возење велосипед).
✅ Двапати неделно вежби за сила (склекови, кревање тегови, чучнувања).
Колку е интензивен твојот тренинг?
Европското здружение за кардиологија (ESC) ги дели активните луѓе на:
Елитни спортисти – вежбаат над 10 часа неделно.
Натпреварувачки спортисти – вежбаат над 6 часа неделно.
Рекреативци – вежбаат 4 часа или повеќе неделно.
💡 Ако не си сигурен дали твојот тренинг е доволен, пробај тест за говор – ако можеш да зборуваш додека вежбаш, тоа е умерен интензитет. Ако можеш само неколку зборови, тоа е интензивен тренинг.
Физичката активност и здравјето
Ако имаш здравствена состојба, важно е да се консултираш со доктор пред да почнеш со вежбање.
Физичката активност и дебелината
➡ Лице со BMI над 30 kg/m² или голем обем на струк (над 94 см за мажи, над 80 см за жени) има вишок килограми.
Препорака: Најмалку 150 минути умерени вежби неделно + 3 дена вежби за сила.
Физичката активност и високиот крвен притисок (хипертензија)
➡ Лице со притисок над 140/90 mmHg има покачен крвен притисок.
Препорака: Најмалку 30 минути аеробна активност (прошетка, трчање, возење велосипед) 5– 7 дена во неделата. Ова може да го намали притисокот во просек за 7/5 mmHg.
Физичката активност и дијабетесот
➡ Неактивноста го зголемува ризикот за дијабетес за 50– 80 %.
➡ Дијабетесот може да предизвика намалена мускулна сила и вкочанетост во зглобовите.
Препорака: Комбинација на аеробни вежби (пешачење, велосипед) и вежби за сила 3– 4 пати неделно.
Физичката активност за постари лица
➡ Постарите лица треба да прават вежби за рамнотежа, сила и флексибилност за да се намали ризикот од падови и болести.
Препорака: Вежби за сила двапати неделно (8– 10 вежби, 10– 15 повторувања).
Ова го намалува ризикот од болести и смртност за 30 %.
Враќање на спортот по срцеви проблеми
➡ Ако си претрпел срцев удар или акутен коронарен синдром, враќањето на спортот треба да биде постепено.
По 3– 6 месеци рехабилитација, можеш да почнеш со лесни активности.
Што ако имаш проблеми со срцевите залистоци?
➡ Ако имаш валвуларна срцева мана, обично можеш да продолжиш со умерена физичка активност, но важно е прво да се направи консултација и преглед кај кардиолог.
Секогаш консултирај се со доктор пред да почнеш со нов режим на вежбање, особено ако имаш дијагностицирана болест!