Како да ги разберете лабораториските резултати

Добивате резултати од лабораторија, ги отворате… и гледате бројки, кратенки и ознаки како „високо“ или „ниско“. За многу луѓе, ова веднаш создава грижа.

Но, важно е да знаете дека лабораториски резултат сам по себе не е дијагноза – ниту треба да се користи самостојно за поставување или лекување на состојба.

Крвните анализи и другите тестови даваат слика за тоа што се случува во телото во даден момент.

Тие можат да покажат:

• како работат органите (црн дроб, бубрези)
• дали има воспаление или инфекција
• нивоа на шеќер, хормони, витамини.

Но, тие се само една алатка во „кутијата“ за дијагноза – не го покажуваат целото здравје и не даваат конечен одговор сами по себе.

Тоа е опсег добиен од резултати на голема група здрави луѓе.

 Важно е да се знае дека референтната вредност:

• Не е „идеална вредност“
• Не е иста за сите
• Може да варира по возраст, пол и лабораторија.

Дополнително, вредностите може да се менуваат и во зависност од:

• Вашата конституција
• Дали сте уморни
• Што сте јаделе или пиеле (на пр. алкохол претходниот ден)
• Физичка активност или стрес во деновите пред тестирањето.

Тоа значи дека истиот човек може да има различни резултати во различни моменти.

• Дел од здрави луѓе имаат вредности надвор од опсегот
• Вредностите природно варираат
• Понекогаш станува збор за привремена промена.

• привремена промена
• лабораториска варијација
• потреба од повторно тестирање.

• симптоми
• медицинска историја
• други анализи.

Затоа лабораторијата не се користи за поставување дијагноза или започнување терапија.

Што ако резултатите се „нормални“, а вие не се чувствувате добро?

Нормални лабораториски вредности не секогаш значат дека сè е во ред.

Ако имате симптоми – замор, болка, губење тежина, хормонални промени – лекарот може да препорача:

• дополнителни тестови
• други видови испитувања (на пр. снимања)
• следење со време.

Лабораторијата е дел од процесот, но не е единствен одговор.

• Висок шеќер → може да значи дијабетес, но и дека не сте биле на гладно
• Ниско железо → може да значи анемија, но и исхрана
• Покачени леукоцити → може да значат инфекција, но и стрес.

• Гуглаат секој резултат поединечно
• Се фокусираат само на „надвор од нормала“
• Се споредуваат со други луѓе
• Донесуваат заклучок без лекар.

Разговарајте со лекар ако:

• имате повеќе вредности надвор од опсег
• имате симптоми што ве загрижуваат
• резултатите значително се менуваат
• не разбирате што значат.

Кога ги добивате резултатите:

• Гледајте го целиот извештај, не само еден број
• Проверете дали тестот е направен правилно (на гладно, време)
• Размислете за фактори како сон, стрес, исхрана
• Запишете прашања за лекар.

Лабораториските резултати се важна алатка – но не ја кажуваат целата приказна.
Еден број не го дефинира вашето здравје.

Со правилно толкување и разговор со лекар, тие можат да ви помогнат да добиете точна слика – без непотребна паника.