Si t’i kuptoni rezultatet laboratorike

Merrni rezultate nga laboratori, i hapni… dhe shihni numra, shkurtime dhe shenja si “i lartë” ose “i ulët”.

Për shumë njerëz, kjo menjëherë krijon shqetësim.

Çfarë tregojnë në të vërtetë rezultatet laboratorike?

• Si funksionojnë organet (mëlçia, veshkat).
• Nëse ka inflamacion ose infeksion.
• Nivelet e sheqerit, hormoneve, vitaminave.

Çfarë do të thotë “vlerë referuese”?

Është e rëndësishme të dini se vlera referuese:

• Nuk është “vlera ideale”.
• Nuk është e njëjtë për të gjithë.
• Mund të ndryshojë sipas moshës, gjinisë dhe laboratorit.

• Kushtit tuaj fizik.
• Nëse jeni të lodhur.
• Çfarë keni ngrënë ose pirë (p.sh. alkoolin një ditë më parë).
• Aktiviteti fizik ose stresi në ditët para testimit.

Rregulli më i rëndësishëm

• Disa njerëz të shëndetshëm kanë vlera jashtë intervalit.
• Vlerat ndryshojnë natyrshëm.
• Ndonjëherë bëhet fjalë për ndryshim të përkohshëm.

• Ndryshim i përkohshëm.
• Variacion laboratorik.
• Nevojë për testim të përsëritur.

• Simptomat.
• Historinë mjekësore.
• Analizat e tjera.

Çfarë nëse rezultatet janë “normale”, por ju nuk ndiheni mirë?

Vlerat normale laboratorike nuk do të thotë gjithmonë se gjithçka është në rregull.

• Teste shtesë.
• Ekzaminime të tjera (p.sh. imazheri).
• Ndjekje me kohë.

Shembuj (për ta kuptuar më mirë)

• Sheqeri i lartë → mund të nënkuptojë diabet, por edhe që nuk keni qenë esëll.
• Hekuri i ulët → mund të nënkuptojë anemi, por edhe ushqyerjen.
• Leukocitet e rritura → mund të tregojnë infeksion, por edhe stres.

Gabimet e zakonshme që bëjnë njerëzit

• Kërkojnë çdo rezultat veçmas në Google.
• Fokusohen vetëm tek “jashtë normales”.
• Krahasohen me njerëz të tjerë.
• Nxjerrin përfundim pa mjek.

Bisedoni me mjekun nëse:

• Keni disa vlera jashtë intervalit.
• Keni simptoma që ju shqetësojnë.
• Rezultatet ndryshojnë ndjeshëm.
• Nuk kuptoni çfarë nënkuptojnë.

• Shikoni gjithë raportin, jo vetëm një numër.
• Kontrolloni nëse testi është bërë siç duhet (esëll, koha e marrjes).
• Mendoni për faktorë si gjumi, stresi, ushqimi.
• Shkruani pyetje për mjekun.

Një numër i vetëm nuk e përcakton shëndetin tuaj.