Мигрена: Како да ја препознаете и кои се современите опции за третман?

Мигрената не е само „силна главоболка“. Таа претставува невролошка состојба што може значително да влијае врз секојдневниот живот, работата, спиењето и менталното здравје. Луѓето што страдаат од мигрена често имаат повторувачки напади на главоболка придружени со симптоми како мачнина, чувствителност на светлина и звук, замор и проблеми со концентрацијата.

Мигрената е многу честа – особено кај жени – и може да се јави на било која возраст. Кај некои луѓе нападите се ретки, додека кај други може да се појавуваат неколку пати месечно и значително да го нарушуваат квалитетот на животот. Добрата вест е дека денес постојат многу современи методи за контрола и третман на мигрената.

Мигрената е хронично невролошко нарушување што предизвикува епизоди на умерена до силна главоболка. Најчесто болката:

• е пулсирачка
• се јавува на една страна од главата
• се влошува при физичка активност

Нападите може да траат од неколку часа до неколку дена. Кај многу луѓе мигрената не е само болка, туку состојба што влијае на целото тело.

Најчестите симптоми вклучуваат:

• силна главоболка
• мачнина или повраќање
• чувствителност на светлина
• чувствителност на звук
• замор
• заматен вид
• тешкотии со концентрација

Некои луѓе чувствуваат предупредувачки симптоми пред нападот, познати како „аура“.

Аурата претставува привремени невролошки симптоми што може да се јават пред главоболката.

Најчесто вклучува:

• светкави линии или точки пред очите
• заматен вид
• трнење на лице или рака
• потешкотии со говор

Аурата најчесто трае од 5 до 60 минути, но не сите пациенти со мигрена имаат аура.

Точната причина не е целосно разјаснета, но се смета дека мигрената е поврзана со промени во нервниот систем, крвните садови и мозочната активност. Постојат многу фактори што можат да предизвикаат напад, таканаречени „тригери“.

Најчести тригери се:

• стрес
• недостаток на сон
• хормонални промени
• прескокнување оброци
• дехидратација
• силни мириси
• алкохол
• одредени видови храна
• премногу кофеин или нагло прекинување кофеин
• Кај секој пациент тригерите може да бидат различни причинители.

Не постои специфичен тест за мигрена. Дијагнозата најчесто се поставува врз основа на:

• симптомите
• типот на главоболка
• медицинската историја

Лекарот може да праша:

• колку често се јавуваат нападите
• колку траат
• што ги влошува
• дали постои аура

Во одредени случаи може да бидат потребни одредени дијагностички процедури како магнетна резонанца, компјутеризирана томографија или дополнителни лабораториски анализи особено ако симптомите се невообичаени или се јавуваат првпат.

• тежината на симптомите
• зачестеноста на нападите
• влијанието врз секојдневниот живот

• да се намали болката
• да се скрати нападот
• да се спречат идни епизоди

• парацетамол
• ибупрофен
• напроксен

Кај посилни мигрени се користат специфични лекови наречени триптани. Триптаните делуваат врз крвните садови и нервните патишта и се најефикасни кога се земаат рано во нападот.
Во некои случаи се даваат и лекови против мачнина или комбинирана терапија.

Кај пациенти со чести или тешки мигрени може да биде потребна превентивна терапија.

• да се намали бројот на напади
• да се намали интензитетот
• да се подобри квалитетот на живот
• Се користат:
• одредени лекови за крвен притисок
• антиепилептични лекови
• антидепресиви
• CGRP инхибитори
• ботокс терапија кај хронична мигрена

Современите CGRP терапии претставуваат нова генерација лекови специјално развиени за мигрена.

Кај многу пациенти, промените во секојдневните навики играат голема улога во контролата на мигрената.

• редовен сон
• доволна хидратација
• редовни оброци
• физичка активност
• намалување стрес
• водење дневник за мигрена

Дневникот може да помогне да се препознаат тригерите и шемите на нападите.

Иако мигрената најчесто не е опасна, одредени симптоми бараат итна проценка.

Побарајте медицинска помош ако:

• главоболката е ненадејна и многу силна
• има слабост или парализа
• постои губење свест
• има висока температура
• главоболката е по повреда
• симптомите се различни од вообичаената мигрена

• работата
• училиштето
• семејниот живот
• менталното здравје
• социјалните активности

Многу пациенти чувствуваат анксиозност, исцрпеност, страв од следен напад. Поради тоа е важно мигрената да не се минимизира или игнорира.

Мигрената е сложена невролошка состојба што може сериозно да влијае врз квалитетот на животот. Препознавањето на симптомите, избегнувањето тригери и правилниот третман можат значително да помогнат во контролата на нападите. Денес постојат многу современи терапии – од лекови за акутни напади до превентивни третмани – што им овозможуваат на пациентите подобра контрола и поактивен живот.