Предијабетска состојба - дефиниција

Дијабетес тип 2 е метаболно нарушување кое се јавува во возрасна доба и е условено од бројни семејни и етнички наследни генетски фактори, како и од животниот стил, односно штетните навики кои придонесуваат до нарушување на нормалната регулација на шеќерот во крвта. Сепак, развојот на дијабетес мелитус тип 2 најчесто е бавно прогресивен, што значи дека во рамка од повеќе години во телото се случуваат патолошки промени кои доколку се остават без соодветно препознавање и третман, неизбежно ќе доведат до развој не само на дијабетес, туку и зголемување на ризикот од кардиоваскуларни болести, срцеви и мозочни удари. Превенцијата и раното откривање е клучно за надминување на компликациите кои се развиваат поради лошото регулирање на метаболизмот на шеќерот во крвта. Со редовни прегледи и соодветни испитувања, т.н. тестови на оптоварување на организмот со шеќери може да се добие значаен увид во способноста на телото да ја метаболизира и елиминира гликозата.

Табела 2. Вредности на HbA1c И Гликоза

При случаен наод на покачена гликемија, појава на одредени симптоми или рутински како скрининг кај бремени жени се изведува едно поинакво испитување со оптоварување на организмот со шеќери. Целта на оваа анализа позната како ОГТТ – Орален глукоза толеранс тест е да се добие увид како ќе реагира организамот кога се внесува поголеми количини шеќери. Вообичаено, 2– 3 дена пред закажаниот ОГТТ докторот ќе посоветува да се изеде поголема количина слатки, а на денот на испитувањето потребно е да се биде гладен. По првото, од вкупно 3 вадења крв за анализи, се дава одредена количина растворен шеќер во вода да се испие, а потоа повторно се вади крв 1 и 2 часа по пиењето на шеќерниот раствор. Од сите 3 примерока крв се одредува нивото на шеќер во крвта, по што лекарот ќе има појасна слика околу гликорегулацијата. Доколку 2 часа по испиениот шеќерен раствор вредностите на гликозата во крвта се движат помеѓу 7, 8 и 11 mmol/L, се потврдува дека ОГТТ тестот е позитивен и се работи за состојба на пред– дијабет. Во тој случај потребно е да се преземат соодветни мерки и промени во животниот стил за да не  настане појава на дијабетес.

Последен лабораториски тест кој не се изведува рутински кај здрави лица, односно најчесто служи за увид во контролата на дијабетот кај лица кои веќе имаат потврдена дијагноза е нивото на гликозилиран хемоглобин – HbA1C, познат народно и како тромесечен шеќер. Кај дијабетичарите, уредни вредности на овој параметар покажуваат дека пациентот се придржува до својата терапија и хигиено– диететскиот режим, што значајно го намалува ризикот од појава на компликации од дијабетот. Кај лица кои се во пред– дијабет, нивото на HbA1C e помеѓу 5, 7 и 6, 4 % што покажува дека одреден временски период наназад кај лицата имало постојано лесно покачување на нивоата на шеќерот во крвта.