Çfarë nëse keni astmë, diabet ose sëmundje të zemrës para operacionit?

Përgatitja për operacion mund të jetë stresuese për këdo, por tek pacientët me sëmundje kronike si astma, diabeti ose sëmundjet e zemrës shpesh ekzistojnë shqetësime shtesë. Shumë njerëz pyesin nëse gjendja e tyre e bën operacionin më të rrezikshëm, nëse anestezia mund të ndikojë në shëndetin e tyre dhe si duhet të përgatiten para procedurës. Edhe pse këto gjendje me të vërtetë kërkojnë vëmendje shtesë, sot pjesa më e madhe e pacientëve me sëmundje kronike kalojnë me sukses dhe siguri nëpër operacione falë përgatitjes së kujdesshme dhe monitorimit.

Para çdo operacioni, anesteziologu dhe ekipi kirurgjikal bëjnë një vlerësim të hollësishëm të gjendjes shëndetësore të pacientit. Qëllimi është të ulet rreziku i komplikimeve dhe organizmi të stabilizohet sa më mirë para ndërhyrjes. Në shumë raste, kontrolli i mirë i sëmundjes kronike para operacionit përmirëson ndjeshëm sigurinë dhe shërimin.

Astma është një sëmundje kronike inflamatore e rrugëve të frymëmarrjes që mund të shkaktojë kollë, fishkëllimë në gjoks dhe vështirësi në frymëmarrje. Tek pacientët me astmë, shqetësimi më i madh gjatë operacionit është mundësia e irritimit ose ngushtimit të rrugëve të frymëmarrjes, sidomos gjatë anestezisë së përgjithshme.

Rreziku është më i madh nëse astma nuk është e kontrolluar mirë ose nëse pacienti ka:

• kollë aktive
• infeksion kohëve të fundit
• sulme të shpeshta
• nevojë për terapi urgjente me inhalator

Prandaj është shumë e rëndësishme pacienti t’i tregojë anesteziologut:

• sa shpesh ka simptoma
• cilat ilaçe i përdor
• nëse ka pasur së fundmi sulm astme
• nëse përdor inhalator ose kortikosteroide
• Në disa raste mjeku mund të rekomandojë:
• terapi shtesë me inhalator para operacionit
• vazhdim të kortikosteroideve
• shtyrje të procedurës nëse ekziston infeksion aktiv

Zakonisht pacientët duhet ta marrin inhalatorin e tyre ditën e operacionit dhe të vazhdojnë terapinë e rregullt deri në ditën e ndërhyrjes. Astma e kontrolluar mirë ul ndjeshëm rrezikun e komplikimeve.

Diabeti kërkon përgatitje të kujdesshme para çdo ndërhyrjeje kirurgjikale sepse niveli i sheqerit në gjak mund të ndikojë në:

• shërimin e plagës
• rrezikun e infeksioneve
• funksionin e zemrës dhe veshkave
• shërimin pas operacionit

Stresi nga operacioni dhe anestezia mund ta rrisin përkohësisht sheqerin në gjak, edhe tek pacientët që zakonisht kanë kontroll të mirë.

Para operacionit, ekipi mjekësor zakonisht kontrollon:

• nivelin e glukozës
• HbA1c
• terapinë që pacienti përdor
• praninë e komplikimeve nga diabeti

Pacientët shpesh marrin udhëzime të veçanta për:

• insulinën
• tabletat për diabet
• ushqimin dhe lëngjet para operacionit

Zakonisht terapia për diabetin ndërpritet përkohësisht ditën e operacionit sepse pacientët udhëzohen të mos hanë deri në 8 orë më parë.

Pas operacionit, sheqeri monitorohet me kujdes sepse:

• sheqeri i lartë rrit rrezikun e infeksioneve
• sheqeri shumë i ulët mund të jetë i rrezikshëm
• kontrolli i duhur ndihmon në shërim më të shpejtë

Pacientët me sëmundje të zemrës shpesh janë më të shqetësuar para operacionit, sepse anestezia dhe stresi kirurgjikal mund të ndikojnë në funksionin e zemrës. Megjithatë, shumë njerëz me probleme të zemrës çdo ditë kalojnë me sukses procedura me përgatitje të duhur.

Vëmendje e veçantë i kushtohet pacientëve me:

• tension të lartë
• anginë
• pamjaftueshmëri të zemrës
• aritmi
• infarkt të mëparshëm
• stente ose pacemaker të vendosur

Para operacionit mund të nevojiten:

• EKG
• ekokardiografi
• analiza laboratorike
• konsultë kardiologjike

Shumë e rëndësishme është pacienti të tregojë:

• cilat ilaçe i përdor
• nëse ka dhimbje gjoksi
• nëse lodhet lehtë (p.sh. kur ngjitet shkallët)
• nëse ka vështirësi në frymëmarrje ose ënjtje në këmbë

Disa ilaçe për zemrën duhet të vazhdojnë edhe ditën e operacionit, ndërsa të tjera mund të përshtaten përkohësisht. Prandaj është e rëndësishme të ndiqen me përpikëri udhëzimet e mjekëve.

Vlerësimi para operacionit ndihmon ekipin mjekësor:

• të vlerësojë rrezikun
• të stabilizojë sëmundjet kronike
• të zgjedhë anestezinë më të përshtatshme
• të parandalojë komplikimet

Në shumë raste, edhe përmirësime të vogla para operacionit – si kontroll më i mirë i astmës, sheqerit ose tensionit – përmirësojnë ndjeshëm sigurinë.

Si mund të ndihmojnë pacientët?

Pacientët kanë rol të rëndësishëm në përgatitjen e tyre. Është e dobishme:

• të marrin rregullisht terapinë
• të mos fshehin simptomat
• të ndalojnë duhanin nëse është e mundur
• të ndjekin udhëzimet për ushqimin dhe ilaçet
• të bëjnë pyetje nëse diçka nuk është e qartë

Komunikimi i mirë me anesteziologun dhe kirurgun është kyç.

A do të thotë sëmundja kronike se operacioni është i rrezikshëm?

Jo gjithmonë. Pjesa më e madhe e pacientëve me astmë, diabet ose sëmundje të zemrës kalojnë me sukses dhe siguri nëpër operacione. Më e rëndësishme është që sëmundja të jetë sa më e kontrolluar para procedurës.

Anesteziologjia moderne ka:

• monitorim të avancuar
• ilaçe të specializuara
• qasje individuale
• ekipe me përvojë

Kjo mundëson që edhe pacientët me sëmundje më serioze të marrin kujdes të sigurt dhe efektiv.

Astma, diabeti dhe sëmundjet e zemrës kërkojnë vëmendje shtesë para operacionit, por me përgatitje të mirë dhe mbikëqyrje mjekësore të kujdesshme, shumica e pacientëve kalojnë procedurën pa probleme serioze. Komunikimi i sinqertë me mjekët, marrja e rregullt e terapisë dhe ndjekja e rekomandimeve janë kyçe për anestezi të sigurt dhe shërim të suksesshëm.