Hemorroide: Kur mjafton trajtimi, e kur operacioni?

Hemorroidet janë një gjendje shumë e zakonshme që prek miliona njerëz në mbarë botën. Edhe pse shumica nuk ndihen mirë të flasin për këtë problem, hemorroidet nuk janë gjendje e rrallë apo “turpëruese”. Ato përfaqësojnë vena të zgjeruara dhe të inflamuara në zonën e kanalit anal dhe rektumit, ngjashëm si venat me variçe në këmbë. Tek disa njerëz shkaktojnë vetëm shqetësim të lehtë, ndërsa tek të tjerë mund të ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës.

Në pjesën më të madhe të rasteve hemorroidet mund të kontrollohen me sukses me ndryshime në stilin e jetës dhe trajtim jo-kirurgjikal. Megjithatë, tek disa pacientë simptomat bëhen kronike, të dhimbshme ose të komplikuara, prandaj mund të nevojitet ndërhyrje kirurgjikale.

Hemorroidet zhvillohen kur ekziston presion i rritur mbi venat në pjesën e poshtme të rektumit dhe anusit. Ky presion gradualisht çon në zgjerimin dhe inflamacionin e tyre.

Faktorët më të zakonshëm që kontribuojnë janë:

• kapsllëk kronik
• sforcim gjatë zbrazjes së zorrëve
• qëndrim i gjatë ulur
• shtatzëni
• mbipesha
• dietë e varfër me fibra bimore
• ngritja e peshave të rënda

Me moshën, indet që mbështesin venat dobësohen natyrshëm, prandaj rreziku rritet.

Ekzistojnë dy lloje kryesore:

Ndodhen brenda rektumit dhe zakonisht nuk janë të dukshme. Ato mund të shkaktojnë:

• gjakderdhje pa dhimbje
• ndjesi zbrazjeje jo të plotë
• dalje të indit gjatë zbrazjes

Ndodhen nën lëkurën rreth anusit dhe më shpesh shkaktojnë:

• dhimbje
• kruarje
• ënjtje
• ndjesi djegieje

Ndonjëherë mund të formohet tromb (mpiksje gjaku) në hemorroidin e jashtëm, që shkakton dhimbje të fortë dhe të papritur.

Simptomat varen nga tipi dhe ashpërsia e hemorroideve. Më të zakonshmet janë:

• gjak i kuq i ndezur gjatë zbrazjes
• kruarje ose irritim
• dhimbje ose shqetësim
• ndjesi presioni
• ënjtje rreth anusit
• shfaqje e një “gungë”

Është e rëndësishme të dihet se gjakderdhja nga anusi jo gjithmonë do të thotë hemorroide. Ndonjëherë mund të jetë shenjë e gjendjeve të tjera, përfshirë polipe ose kancer të zorrës së trashë, prandaj vlerësimi mjekësor është i rëndësishëm.

Tek shumica e pacientëve simptomat mund të përmirësohen ndjeshëm pa operacion. Qëllimi është të ulet presioni mbi venat dhe të lehtësohet zbrazja e zorrëve. Ndryshimet më të rëndësishme përfshijnë:

• marrje më shumë fibrash bimore
• pirje të mjaftueshme lëngjesh
• shmangie e sforcimit
• aktivitet fizik i rregullt
• shmangie e qëndrimit të gjatë në tualet

Dietë e pasur me këto mund të ndihmojë ndjeshëm në parandalimin e kapsllëkut:

• fruta
• perime
• drithëra integrale
• bishtajore

Për rastet më të lehta shpesh përdoren:

• kremra dhe pomada
• supozitorë
• banja ulëse me ujë të vakët
• ilaçe kundër dhimbjes

Këto trajtime ndihmojnë në uljen e simptomave. Megjithatë, ato nuk i “heqin” hemorroidet, por i kontrollojnë simptomat.

Kur simptomat nuk përmirësohen me trajtim konservativ, mjeku mund të propozojë procedura që nuk kërkojnë operacion klasik.

Procedura më e përdorur për hemorroidet e brendshme. Rreth hemorroidit vendoset një shirit i vogël gome që ndërpret furnizimin me gjak. Hemorroidi gradualisht thahet dhe bie.

Në hemorroid injektohet një substancë që shkakton zvogëlimin e tij.

Përdoret nxehtësia për të zvogëluar indin hemorroidal.

Këto procedura zakonisht janë:

• të shpejta
• kryhen në ambulancë
• me shërim të shkurtër

Operacioni merret në konsideratë kur:

• simptomat janë të rënda dhe kronike
• ekziston gjakderdhje e vazhdueshme
• hemorroidet dalin vazhdimisht
• ka dhimbje të forta
• trajtimet e tjera nuk kanë ndihmuar

Procedura më e zakonshme kirurgjikale është hemorroidektomia – heqja kirurgjikale e hemorroideve. Operacioni është shumë efektiv, por shërimi mund të jetë i pakëndshëm për disa javë për shkak të ndjeshmërisë së zonës.

Në disa raste përdoren edhe:

• stapled hemorrhoidopexy
• trajtime me lazer
• ligatura e arterieve hemorroidale e udhëhequr nga doppler

Zgjedhja varet nga:

• madhësia e hemorroideve
• simptomat
• mosha
• gjendja e përgjithshme shëndetësore

Pas procedurës ose operacionit është e rëndësishme:

• të shmanget kapsllëku
• të pihen shumë lëngje
• të merren fibra
• të mbahet higjiena
• të shmanget sforcimi

Shumë pacientë ndiejnë përmirësim të ndjeshëm brenda disa javësh.

Vlerësimi mjekësor është i rëndësishëm nëse:

• keni gjakderdhje nga anusi
• dhimbja është e fortë
• simptomat zgjasin shumë
• ka ndryshime në zbrazjen e zorrëve
• humbni peshë ose keni anemi

Jo çdo gjakderdhje është e padëmshme, prandaj nuk duhet automatikisht të supozohet se bëhet fjalë vetëm për hemorroide.

Hemorroidet janë një gjendje shumë e zakonshme dhe zakonisht e padëmshme, por mund të ndikojnë ndjeshëm në jetën e përditshme. Tek shumë njerëz simptomat kontrollohen me sukses me ndryshime në ushqyerje, hidratim më të mirë dhe trajtim lokal. Megjithatë, kur simptomat bëhen kronike, të dhimbshme ose nuk reagojnë ndaj terapisë, ekzistojnë procedura minimalisht invazive dhe opsione kirurgjikale që mund të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës.