Karcinoma e fytit - llojet, simptomat dhe shkaqet

Tumori i fytit (kanceri) është një term i përgjithshëm për kanceret që prekin një ose më shumë pjesë të fytit dhe i referohet një tumori që fillon në fyt (faring) ose në kutinë e zërit (laring). Fyti është një tub muskulor që fillon pas hundës dhe përfundon në qafë. Kutia e zërit ndodhet menjëherë poshtë fytit dhe gjithashtu është e ndjeshme ndaj kancerit. Kutia e zërit është e ndërtuar nga kërc, e cila përmban kordat vokale që vibrojnë për të krijuar tingullin gjatë të folurit. Disa lloje të kancerit që zhvillohen në zonën e fytit, në zgavrën e gojës, gjuhën, gjëndrat e pështymës, sinuset, hundën ose veshin, klasifikohen si kancere të kokës dhe qafës.

Edhe pse shumica e llojeve të kancerit të fytit përfshijnë të njëjtat lloje qelizash të sheshta (zakonisht të formuara nga qelizat skuamoze – qeliza të holla dhe të sheshta që mbulojnë pjesën e brendshme të zgavrës së gojës, faringut dhe laringut), përdoren terma të veçantë për të dalluar pjesën anatomike të fytit nga e cila buron kanceri (kanceri nazofaringeal, orofaringeal, hipofaringeal, laringofaringeal, kanceri glotik, supraglotik, subglotik).

Simptomat e kancerit të fytit janë shumë të ngjashme me ato të gjendjeve të tjera më pak serioze shëndetësore, dhe prania e tyre nuk do të thotë domosdoshmërisht se ekziston kancer në fyt. Simptoma të zakonshme përfshijnë:

􀀗 Fyt i irrituar, faringit që nuk përmirësohet

􀀗 Dhimbje ose vështirësi në gëlltitje (disfagi)

􀀗 Vështirësi në hapjen e plotë të gojës (trizmus) ose në lëvizjen e gjuhës

􀀗 Humbje e pashpjegueshme në peshë

􀀗 Ndryshime të qëndrueshme në zë (që nuk zhduken)

􀀗 Vështirësi në frymëmarrje (dispne)

􀀗 Dhimbje e vazhdueshme në vesh

􀀗 Gungë (tumor) në pjesën e pasme të fytit ose zgavrës së gojës

􀀗 Gungë (tumor) në qafë

􀀗 Kollitje dhe nxjerrje gjaku

􀀗 Shtresa të bardha në gjuhë ose në mukozën e gojës që nuk zhduken

Përdorimi i të gjitha llojeve të duhanit, përfshirë cigaret, pipat, purot dhe duhanin pa tym (si burmuti dhe duhani për përtypje), mund të shkaktojë kancer në zgavrën e gojës, orofaring, hipofaring dhe laring.

Përdorimi i tepruar i alkoolit

Abuzimi me alkoolin është gjithashtu një faktor i rëndësishëm rreziku për kancerin e zgavrës së gojës, orofaringut, hipofaringut dhe laringut. Rreziku rritet me numrin e pijeve alkoolike që konsumohen çdo ditë. Rreziku për zhvillimin e këtyre llojeve të kancerit është 2 deri në 6 herë më i lartë tek personat që konsumojnë 2 ose më shumë pije alkoolike në ditë, krahasuar me ata që nuk konsumojnë alkool.

Rreziku nga kanceri orofaringeal është rreth 15 herë më i lartë tek personat që kanë infeksion oral me HPV–16, krahasuar me ata që nuk e kanë këtë infeksion.

Ashtu si me të gjitha llojet e kancerit, është e rëndësishme që kanceri i fytit të diagnostikohet sa më herët dhe sa më saktë. Kjo rrit mundësinë për shërim dhe njëkohësisht ndihmon në ruajtjen e cilësisë së jetës, si dhe në ruajtjen e aftësisë për të folur dhe për të gëlltitur.