Vaksinat dhe fëmija juaj: Kalendari i detyrueshëm i imunizimit

Pse janë të rëndësishme vaksinat?

Vaksinat mbrojnë nga sëmundje të rënda dhe ndonjëherë vdekjeprurëse dhe ndihmojnë sistemin natyror mbrojtës të trupit - sistemin imunitar - për t'i parandaluar ato. Shumica e vaksinave jepen gjatë fëmijërisë për të ofruar mbrojtje në fazat e hershme të jetës, kur fëmijët janë më të prekshëm.

Duke stimuluar sistemin imunitar, vaksinat e përgatisin trupin për të njohur dhe luftuar të ashtuquajturat mikrobe (viruse ose baktere specifike). Meqenëse vaksinat përmbajnë vetëm mikrobe të vrara ose të dobësuara, ato nuk e shkaktojnë sëmundjen dhe nuk e vënë fëmijën në rrezik për ndërlikime. Shumica e vaksinave injektohen, por disa jepen edhe nga goja (nëpërmjet gojës).

Cilat janë vaksinat e detyrueshme në Republikën e Maqedonisë së Veriut?

• BSZH (Tuberkulozi) – Mbron fëmijën nga format e rënda të tuberkulozit.
• Hepatiti B – Parandalon hepatitin B dhe komplikacione serioze shëndetësore.
• DTaP (difteria, tetanozi, pertusis) – Parandalon infeksione bakteriale që shkaktojnë probleme me frymëmarrjen dhe kollë të rëndë.
• Polio (paraliza e fëmijëve) – Parandalon paralizën e përhershme dhe probleme të rënda shëndetësore.
• HIB (Haemofilus influenca tipi B) – Mbron nga meningjiti dhe pneumonia tek fëmijët e vegjël.
• Vaksina pneumokoksike – Parandalon infeksione të rënda të mushkërive, veshit dhe trurit.
• Vaksina kundër rotavirusit – Mbron nga diarrea e rëndë dhe dehidratimi tek foshnjat.
• MMR (fruthi, rubeola, shytat) – Parandalon infeksione virale me skuqje dhe ethe.
• Vaksina kundër meningokokut – Parandalon meningjit dhe infeksione të rrezikshme.
• Vaksina HPV – Mbron vajzat nga papillomavirusi njerëzor, që mund të shkaktojë kancer të qafës së mitrës.

Kalendari i imunizimit të detyrueshëm 

Në varësi të vendit, kalendari nacional i imunizimit mund të ndryshojë, por në përgjithësi përfshin vaksinat e mëposhtme:

1. Salla e lindjes (0-24 orë pas lindjes)
   • Hepatiti B (doza e parë)
   • BSZH (tuberkulozi)
2. 2 muaj
   • DTaP-Hib-HepB-IPV (vaksinë e kombinuar)
   • Vaksina pneumokoksike (doza e parë)
3. 4 muaj
   • Doza e dytë e DTaP-Hib-HepB-IPV
   • Doza e dytë e vaksinës pneumokoksike
4. 6 muaj
   • Doza e tretë e DTaP-Hib-HepB-IPV
   • Vaksina orale kundër rotavirusit
5. 12 muaj
   • MMR (fruthi, rubeola, shytat)
   • Vaksina pneumokoksike (doza e tretë)
6. 18 muaj
   • DTaP-IPV (vaksinë e kombinuar)
7. 6 vjet
   • MMR (doza e dytë)
8. 7 vjet
   • DTaP-IPV
9. 12 vjet
   • Vaksina HPV (për vajzat)
10. 14 vjeç
    • TD (tetanus, difteri)
11. 18 vjeç
    • TD (tetanus, difteri)

Siguria dhe reaksionet anësore ndaj vaksinave

Vaksinat i nënshtrohen testimeve rigoroze për sigurinë dhe efikasitetin përpara se të miratohen për përdorim. Reaksionet anësore më të zakonshme janë të lehta dhe të përkohshme, si:

• Skuqje ose ënjtje në vendin e injektimit
• Temperaturë e lehtë
• Irritueshmëri ose përgjumje

Reaksionet serioze alergjike janë shumë të rralla, por nëse fëmija zhvillon skuqje të rëndë, vështirësi në frymëmarrje ose ënjtje të rëndë, kontaktoni menjëherë mjekun.