Kanceri i stomakut: simptomat e hershme që shpesh injorohen
Kanceri i stomakut (karcinoma gastrike) është një sëmundje serioze që shpesh zbulohet vonë, sepse simptomat e hershme janë të lehta dhe shumë të ngjashme me shqetësimet e përditshme të tretjes si refluksi, intoleranca ndaj ushqimit ose gastriti. Prandaj është me rëndësi të madhe të njihen shenjat paralajmëruese dhe të mos injorohen, veçanërisht tek personat me faktorë rreziku.
Simptoma të hershme që shpesh injorohen
Në fazat fillestare, kanceri i stomakut mund të mos shkaktojë simptoma të dukshme. Megjithatë, ekzistojnë disa shenja të hershme që shumë njerëz i lidhin me “ushqim të parregullt” ose “nervozizëm”:
Simptomat më të zakonshme të hershme:
Fryrje pas ushqimit, ndjesi peshe në stomak
Ngopje e shpejtë, edhe pas një vakti të vogël
Shpesh gromësitje ose urth (episodet e shpeshta të refluksit)
Dhimbje e lehtë, e vazhdueshme ose djegie në epigastrium (pjesa e sipërme e barkut)
Ulje e oreksit
Ndjesi të përsëritura të përzierjes
Intolerancë ndaj disa ushqimeve, veçanërisht mishit
Këto simptoma shpesh ngatërrohen me gastrit ose ulçerë, prandaj pacientët shpesh nuk kërkojnë menjëherë ndihmë mjekësore.
Simptoma në fazat e mëvonshme:
Humbje peshe pa shkak
Të vjella, ndonjëherë me gjak
Jashtëqitje e errët, me ngjyrë katrani (melena, shenjë e gjakderdhjes)
Dobësi, si rezultat i anemisë
Dhimbje e vazhdueshme dhe e fortë në stomak
Vështirësi në gëlltitje (disfagi) nëse tumori është afër ezofagut
Fryrje e vazhdueshme dhe ndjesi presioni në abdomen
Faktorët e rrezikut për kancerin e stomakut
Disa faktorë mund ta rrisin ndjeshëm rrezikun e zhvillimit të karcinomës gastrike:
Infeksioni me Helicobacter pylori (H. pylori)
Faktori më i rëndësishëm i rrezikut. Infeksioni kronik çon në inflamacion, ulçera dhe ndryshime premaligne.
Mosha dhe gjinia
Më shpesh tek persona mbi 55 vjeç dhe tek meshkujt.
Historia familjare e kancerit të stomakut
Sindromat e trashëguara e rrisin rrezikun.
Mënyra e ushqyerjes
Konsum i shpeshtë i ushqimeve të kripura dhe të tymosura, produkteve të përpunuara të mishit, ushqimeve të pasura me nitrate (salçiçe, sallam, djathë i përpunuar), si dhe mungesa e frutave dhe perimeve të freskëta.
Pirja e duhanit dhe alkooli
Rrisin dëmtimet e mukozës së stomakut.
Sëmundje të mëparshme gastrike
- Gastrit kronik
- Anemi pernicioze
- Polipe në stomak
- Ezofagu i Barrett-it
Obeziteti
Roli i Helicobacter pylori (H. pylori) në kancerin e stomakut
Helicobacter pylori është një bakterie me formë spirale që jeton në mukozën e stomakut. Ajo është një nga infeksionet kronike më të shpeshta në botë dhe luan rol kyç në zhvillimin e gastritit, ulçerave dhe — më e rëndësishmja — disa llojeve të kancerit të stomakut.
Organizata Botërore e Shëndetësisë e klasifikon H. pylori si karcinogjen të grupit I, që do të thotë se është shkaktar i provuar shkencërisht i kancerit tek njerëzit. Më shpesh transmetohet përmes:
ushqimit dhe ujit të ndotur,
kontaktit të drejtpërdrejtë pështymë–pështymë,
kushteve me higjienë të dobët.
Infeksioni zakonisht merret në fëmijëri dhe mund të zgjasë gjithë jetën nëse nuk trajtohet.
Shumë persona nuk kanë simptoma, por tek të tjerë mund të shfaqen:
Djegie ose dhimbje në stomak,
Fryrje
Të përziera
Ngopje e hershme
Humbje e oreksit
Simptoma të ulçerës (dhimbje që përmirësohet pas ushqimit ose përkeqësohet natën)
Shpesh simptomat janë jo specifike, prandaj infeksioni mund të mbetet i pazbuluar për një kohë të gjatë.
Për diagnozën përdoren disa teste të sakta:
Testi i frymës me ureë (testi jo-invaziv më i saktë)
Testi i jashtëqitjes për antigjen
Testi i gjakut për antitrupa (më pak i dobishëm për infeksionin aktual)
Biopsi gjatë gastroskopisë (standardi i artë)
Mjeku zgjedh metodën bazuar në simptomat dhe nevojën për ekzaminim endoskopik. Terapia gjithmonë është kombinim i antibiotikëve + barnave për uljen e aciditetit (PPI), më shpesh:
terapi me dy antibiotikë + PPI (terapi e trefishtë)
terapi e katërfishtë (dy antibiotikë + PPI + bizmut) në rastet rezistente
Eliminimi i suksesshëm i H. pylori:
ul gjasat për ulçera,
zvogëlon reagimin inflamator kronik,
ul rrezikun e zhvillimit të kancerit të stomakut, veçanërisht nëse trajtohet para se të zhvillohen lezionet prekanceroze serioze.
Si vendoset diagnoza e kancerit të stomakut?
Zbulimi i hershëm kërkon kombinim të simptomave dhe ekzaminimeve të përshtatshme. Procedurat diagnostike më të rëndësishme janë:
1. Gastroskopia (endoskopia)
Metoda më e saktë. Përmes një kamere të hollë kontrollohet stomaku, merret biopsi dhe shqyrtohen lezionet e dyshimta.
2. Biopsia
Merren pjesë indi për analizë nën mikroskop — mënyra e vetme për të konfirmuar kancerin.
3. Testet për H. pylori (të përmendura më parë)
4. CT ose MRI
Për të vlerësuar nëse tumori është përhapur jashtë stomakut.
5. Ekografia endoskopike (EUS)
Vlerëson sa thellë tumori ka depërtuar në murin e stomakut.
Llojet e trajtimit
Trajtimi varet nga faza, vendndodhja e tumorit, gjendja e përgjithshme e pacientit dhe prania e metastazave. Zakonisht aplikohet një kombinim i disa metodave:
1. Kirurgjia
Trajtimi kryesor tek karcinomat e lokalizuara.
Gastrektomi parciale – hiqet një pjesë e stomakut.
Gastrektomi totale – hiqet i gjithë stomaku, me rikonstruksion të traktit digjestiv.
2. Kimioterapia
Jepet para operacionit për të zvogëluar tumorin ose pas operacionit për të shkatërruar qelizat e mbetura.
3. Radioterapia
Zakonisht në kombinim me kimioterapinë. E dobishme për uljen e simptomave në fazat e avancuara.
4. Terapia e targetuar
Barna të drejtuara ndaj molekulave specifike të qelizave tumorale, si tek tumoret HER2-pozitivë.
5. Imunoterapia
Përdoret tek disa pacientë me karcinomë të avancuar, veçanërisht tek tumoret me shprehje të lartë PD-L1 ose status MSI-H.
6. Trajtimi paliativ Për lehtësimin e simptomave dhe përmirësimin e cilësisë së jetës tek sëmundja e avancuar.
Kur duhet të konsultoheni me mjekun?
Nëse keni simptoma që zgjasin më shumë se disa javë
Nëse vëreni humbje peshe, anemi, gjak në të vjella ose në jashtëqitje
Nëse keni faktorë të njohur rreziku, veçanërisht H. pylori ose histori familjare
Udhëzimi i hershëm për ekzaminim endoskopik mund të bëjë dallimin mes një trajtimi të suksesshëm dhe një diagnoze të vonuar.
Faqja jonë e internetit përdor biskota. Përveç atyre të domosdoshme, mund të përdorim biskota për funksionalitet, analitikë dhe marketing. Duke klikuar "Pranoj", pajtoheni me përdorimin e të gjitha biskotave (cookies).