Мастектомија: Како да се подготвите и што да очекувате

Мастектомијата претставува хируршко отстранување на целата дојка или дел од неа, најчесто како дел од третманот за рак на дојка. Иако самата интервенција може да звучи застрашувачки, таа претставува клучен чекор во лечењето или спречувањето на ширење на болеста.

Најчестиот медицински показател за мастектомија е дијагноза на рак на дојка, но постојат и други причини поради кои лекарот може да ја препорача оваа интервенција.

• Дијагностициран инвазивен карцином (со ризик од ширење)
• Голем тумор со големина на дојката
• Повторување на карцином по претходна терапија
• Пациентки кои не можат или не сакаат да прават радиотерапија по друга операција

• Дуктален карцином in situ (DCIS) со висока ризичност
• Профилактичка (превентивна) мастектомија кај жени со висока генетска предиспозиција за рак на дојка (BRCA мутација)
• Хронична инфекција или воспалителни состојби на дојката

Одлуката за мастектомија секогаш се носи во консултација со тим од лекари, вклучувајќи онколог и хирург.

Постојат неколку типови мастектомија, во зависност од потребите на пациентот:

1. Целосна (тотална) мастектомија – отстранување на целата дојка, вклучително и брадавицата и ареолата.
2. Мастектомија со зачувување на кожата – се чува кожата околу дојката за да се овозможи реконструкција.
3. Мастектомија со зачувување на брадавицата – брадавицата и ареолата се чуваат, но ткивото на дојката се отстранува.
4. Билатерална мастектомија – отстранување на двете дојки, често како превентивна мерка.
5. Модифицирана радикална мастектомија – се отстранува дојката заедно со лимфни јазли под пазувата.

Операцијата се изведува под општа анестезија и трае помеѓу 1 и 3 часа, во зависност од типот на интервенција и дали се прави и реконструкција.

Подготовката е клучна за успешно опоравување.

• Детален онколошки и хируршки преглед
• Претоперативни анализи: крвна слика, ЕКГ, тестови за коагулација
• Снимања: мамографија, ултразвук, MRI ако е потребно
• Консултација со анестезиолог

• Разговор со психолог или онкопсихолог
• Информации за можната реконструкција (веднаш или подоцна)
• Организирање помош дома за првите денови по операцијата
• Набавка на удобна, лабава облека и градници без жици

• Обично 1–2 дена
• Дренажи можат да бидат поставени за отстранување на течност
• Ќе добиете инструкции за нега на раната и дренажата

• Избегнување подигнување на тежини 4–6 недели
• Вежби за рамената и раката по упатства на физиотерапевт
• Употреба на лекови против болка и антибиотик ако е пропишан
• Психолошка поддршка е важна – дозволено е да чувствувате тага, вознемиреност или загуба

• Болка и отоци
• Онеможеност на движење на раката
• Промени во чувствителноста на кожата
• Емоционални предизвици (чувство на загуба, анксиозност, депресија)

• Прв преглед: 1 недела по операцијата
• Следни прегледи: на 1 месец, 3 месеци, потоа според планот на онкологот
• Анализа на отстранетото ткиво за понатамошен третман
• Можна хемотерапија, хормонална терапија или радиотерапија
• Ако се планира реконструкција, ќе се одреди посебен план во консултација со пластичен хирург

Не е задолжителна, но достапна и може да се направи:

• Истовремено со мастектомијата
• Подоцна, откако телото ќе се опорави

Вклучува вметнување на импланти или ткиво од други делови од телото. Одлуката се носи индивидуално, врз основа на здравствената состојба и личните преференции.

Мастектомијата е голем, но често неопходен чекор во третманот или спречувањето на рак на дојка. Со соодветна подготовка, поддршка и информираност, пациентките можат успешно да поминат низ процесот и да продолжат со полн живот.