Venat me variçe: Kur kirurgjia është opsioni më i mirë?

 Venat me variçe janë një gjendje shumë e zakonshme që prek miliona njerëz, sidomos me moshën. Edhe pse tek shumë përfaqësojnë vetëm problem estetik, tek të tjerë mund të shkaktojnë dhimbje, rëndim në këmbë, ënjtje dhe prishje të ndjeshme të cilësisë së jetës. Në disa raste, nëse nuk trajtohen me kohë, mund të çojnë edhe në komplikime si inflamacion, gjakderdhje ose ndryshime kronike të lëkurës.

Sot ekzistojnë shumë mënyra për trajtimin e venave me variçe – nga ndryshimet në stilin e jetës dhe çorapet kompresive deri tek procedurat minimalisht invazive dhe kirurgjia. Për shumë pacientë pyetja më e rëndësishme është: “Kur operacioni është me të vërtetë i nevojshëm?”

Venat me variçe (varikozë) janë vena të zmadhuara, të përdredhura dhe të dukshme që më shpesh shfaqen në këmbë. Ato shfaqen kur valvulat venoze – struktura të vogla që ndihmojnë gjakun të lëvizë drejt zemrës – dobësohen ose nuk funksionojnë siç duhet. Si rezultat, gjaku grumbullohet në vena, duke krijuar presion të rritur dhe zgjerimin e tyre.

• blu ose vjollcë
• të dala dhe të përdredhura
• të dukshme nën lëkurë

Përveç venave më të mëdha me variçe, disa njerëz kanë edhe “venat merimangë” – kapilarë më të vegjël të kuq ose blu që zakonisht janë problem kozmetik.

Cilat janë simptomat më të zakonshme?

Tek disa njerëz venat me variçe nuk shkaktojnë pothuajse asnjë simptomë, por tek të tjerë mund të jenë shumë të pakëndshme. Simptomat më të zakonshme janë:

• ndjesi rëndimi në këmbë
• dhimbje ose djegie
• lodhje në këmbë
• ënjtje rreth kyçeve të këmbëve
• ngërçe gjatë natës
• kruarje rreth venave
• ndjesi pulsimi ose presioni

Simptomat shpesh përkeqësohen:

• pas qëndrimit të gjatë në këmbë ose ulur
• në fund të ditës
• në mot të ngrohtë

Kush ka rrezik më të madh?

Venat me variçe janë shumë të zakonshme, dhe rreziku rritet me moshën. Faktorët që kontribuojnë janë:

• trashëgimia
• shtatzënia
• mbipesha
• qëndrimi i gjatë në këmbë
• mungesa e aktivitetit fizik
• ndryshimet hormonale
• gjinia femërore

Njerëzit që punojnë profesione me qëndrim të gjatë – si personeli mjekësor, parukierët ose shitësit – shpesh kanë rrezik më të madh.

A janë të rrezikshme venat me variçe?

Në shumë raste ato nuk janë të rrezikshme, por ndonjëherë mund të çojnë në komplikime. Mund të shfaqen:

• inflamacion i venave (flebiti)
• trombozë
• gjakderdhje nga vena e dëmtuar
• ënjtje kronike
• ndryshime të lëkurës
• ulçera venoze (plagë që shërohen me vështirësi)

Për këtë arsye, është e rëndësishme që simptomat të mos injorohen.

Kur mjafton trajtimi konservativ?

Tek shumë pacientë simptomat mund të kontrollohen pa operacion, sidomos në fazat e hershme. Më shpesh rekomandohen:

• çorape kompresive
• lëvizje dhe ecje të rregullt
• ngritja e këmbëve
• shmangia e qëndrimit të gjatë në këmbë
• ulja e peshës trupore

Çorapet kompresive ndihmojnë me presion mbi venat, duke përmirësuar kthimin e gjakut drejt zemrës. Edhe pse nuk i “heqin” venat me variçe, ato shpesh i ulin simptomat. Aktiviteti fizik i rregullt, sidomos ecja, noti dhe ushtrimet e lehta, përmirëson qarkullimin dhe ndihmon në uljen e presionit venoz.

Trajtimi kirurgjik ose minimalisht invaziv rekomandohet kur:

• simptomat janë të forta dhe kronike
• ekziston dhimbje e konsiderueshme
• ka ënjtje ose ndryshime të lëkurës
• shfaqen ulçera
• ka inflamacion të përsëritur
• trajtimi konservativ nuk ndihmon
• pacienti ka shqetësim estetik të madh

Sot kirurgjia klasike gjithnjë e më shpesh zëvendësohet me teknika minimalisht invazive.

Metodat moderne të trajtimit

Terapia me lazer endovenoz (EVLT)

Kjo është një nga procedurat më të zakonshme moderne. Në venë futet një fije e hollë që përdor nxehtësi për ta mbyllur venën e dëmtuar. Procedura:

• kryhet me anestezi lokale
• ka shërim të shpejtë
• lë shenja minimale

Teknikë e ngjashme që përdor energji radiofrekuence në vend të lazerit.

Në venë injektohet një solucion që shkakton mbylljen e saj. Më shpesh përdoret për vena më të vogla me variçe ose venat merimangë.

Në raste më të rënda mund të hiqet kirurgjikisht pjesë e venës. Edhe pse sot përdoret më rrallë, ndonjëherë mbetet opsioni më i mirë.

Shërimi varet nga tipi i procedurës. Tek teknikat minimalisht invazive pacientët shpesh:

• kthehen në shtëpi të njëjtën ditë
• rikthehen shpejt në aktivitetet e përditshme
• kanë dhimbje minimale

Pas procedurës zakonisht rekomandohet:

• përdorimi i çorapeve kompresive
• ecje e rregullt
• shmangia e qëndrimit të gjatë ulur
• shmangia e ngritjes së peshave të rënda për disa ditë

A mund të shfaqen përsëri venat me variçe?

Po. Edhe pse trajtimi mund t’i heqë me sukses venat ekzistuese, vena të reja me variçe mund të shfaqen me kalimin e kohës, sidomos nëse ekzistojnë faktorë trashëgimorë ose vazhdojnë zakonet e rrezikshme.

• dhimbja përkeqësohet
• ka ënjtje të konsiderueshme
• shfaqet skuqje ose nxehtësi
• ka plagë në lëkurë
• vena fillon të gjakosë
• simptomat ndikojnë në jetën e përditshme

Venat me variçe janë një gjendje shumë e zakonshme që mund të jetë më shumë se problem kozmetik. Edhe pse shumë njerëz i kontrollojnë me sukses simptomat me çorape kompresive dhe ndryshime në stilin e jetës, tek disa pacientë nevojitet trajtim më i avancuar. Sot ekzistojnë shumë procedura të sigurta dhe minimalisht invazive që mundësojnë më pak dhimbje, shërim të shpejtë dhe cilësi më të mirë të jetës. Më e rëndësishme është që simptomat të mos injorohen dhe të kërkohet me kohë këshilla profesionale.