Llojet e anestezisë: Çfarë duhet të dini para operacionit
Kur pacientët dëgjojnë se do t’u nevojitet anestezi, shpesh ndjejnë frikë ose pasiguri. Shumë pyesin nëse do të ndjejnë dhimbje, nëse do të jenë plotësisht në gjumë, sa e sigurt është procedura dhe çfarë saktësisht ndodh gjatë operacionit. Edhe pse anestezia mund të tingëllojë frikësuese, sot ajo përfaqëson një nga pjesët më të sigurta dhe më të kontrolluara të mjekësisë moderne. Falë barnave moderne dhe monitorimit të vazhdueshëm, miliona njerëz çdo ditë kalojnë nëpër operacione dhe procedura mjekësore pa dhimbje dhe me rrezik minimal.
Çfarë është anestezia?
Anestezia përfaqëson përdorimin e barnave që përkohësisht bllokojnë dhimbjen, ndjesinë ose vetëdijen gjatë një ndërhyrjeje mjekësore. Lloji i anestezisë që do të përdoret varet nga disa faktorë, duke përfshirë tipin e operacionit, kohëzgjatjen e procedurës, moshën e pacientit dhe gjendjen e tij të përgjithshme shëndetësore. Për sigurinë e pacientit kujdeset specialisti – anesteziologu, i cili gjatë gjithë procedurës ndjek frymëmarrjen, punën e zemrës, tensionin e gjakut dhe nivelin e oksigjenit.
Llojet kryesore të anestezisë
Ekzistojnë katër lloje bazë të anestezisë:
anestezi e përgjithshme
anestezi rajonale
anestezi lokale
sedacion
Më e njohura është anestezia e përgjithshme, ku pacienti është plotësisht në gjumë dhe nuk është i vetëdijshëm për ngjarjet rreth tij. Ky tip përdoret më shpesh në operacione më të mëdha dhe më të gjata, si kirurgjia e barkut, kraharorit ose trurit. Barnat jepen intravenoz ose përmes inhalimit me gazra anestezikë. Gjatë operacionit pacienti nuk ndjen dhimbje dhe nuk mban mend procedurën.
Çfarë mund të ndjeni pas zgjimit?
Efektet anësore më të zakonshme dhe të përkohshme janë:
përgjumje
gojë e thatë
dhimbje në fyt nga tubi i frymëmarrjes
të përziera ose të vjella
marramendje
Këto simptoma zakonisht janë të lehta dhe zhduken brenda disa orëve. Barnat anestezike të sotme janë shumë më të sakta dhe më të sigurta se në të kaluarën, gjë që mundëson zgjim më të shpejtë dhe rikuperim më të lehtë.
Anestezia rajonale
Një tip tjetër shumë i rëndësishëm është anestezia rajonale. Tek ky lloj, vetëm një pjesë e trupit është pa ndjesi, ndërsa pacienti mbetet zgjuar ose lehtësisht i qetësuar. Shembuj të zakonshëm janë anestezia spinale dhe epidurale. Anestezia spinale shpesh përdoret në prerjen cezariane ose operacionet e pjesës së poshtme të trupit. Bari injektohet në pjesën e poshtme të shpinës dhe mundëson që pacienti të mos ndjejë dhimbje nga beli poshtë.
Anestezia epidurale është e ngjashme, por jepet përmes një kateteri të vogël që lejon shtimin e vazhdueshëm të barnave. Përdoret më shpesh për uljen e dhimbjes gjatë lindjes, por edhe pas disa operacioneve.
Shumë pacientë e preferojnë anestezinë rajonale sepse:
rikuperimi shpesh është më i shpejtë
ka më pak gjasa për të përziera
mundëson kontroll më të mirë të dhimbjes pas operacionit
përdoret sasi më e vogël barnash sistemike
Anestezia lokale
Anestezia lokale është forma më e thjeshtë dhe përdoret për procedura të vogla. Ajo vepron vetëm në një pjesë të vogël të trupit, ndërsa pacienti mbetet plotësisht zgjuar. Për shembull, përdoret në ndërhyrje dentare, qepje plagësh, heqje nishanësh ose biopsi. Bari injektohet direkt në ind ose aplikohet si krem ose spraj. Efekti zakonisht zgjat pak, por është i mjaftueshëm për kryerjen pa dhimbje të procedurës.
Përveç këtyre llojeve, shpesh përdoret edhe vetëm sedacioni. Ai ndihmon pacientin të jetë i relaksuar, i qetë dhe i përgjumur, por jo gjithmonë plotësisht pa vetëdije. Sedacioni përdoret më shpesh në gastroskopi, kolonoskopi ose procedura kirurgjikale më të shkurtra. Shumë pacientë pas procedurës nuk kanë kujtime të qarta për ngjarjet, gjë që e ul më tej shqetësimin.
Rreziqe dhe komplikime të mundshme
Edhe pse anestezia sot është shumë e sigurt, si çdo ndërhyrje mjekësore, ekzistojnë disa rreziqe. Megjithatë, komplikimet serioze janë të rralla, sidomos tek pacientët e shëndetshëm. Para operacionit, anesteziologu vlerëson me kujdes gjendjen shëndetësore të pacientit, barnat, alergjitë dhe përvojat e mëparshme me anestezi.
Disa efekte anësore të mundshme, por zakonisht të përkohshme, janë:
ulje e tensionit të gjakut
dhimbje koke pas anestezisë spinale
reaksione alergjike
konfuzion i përkohshëm tek të moshuarit
probleme me frymëmarrjen
Prandaj është e rëndësishme që pacientët të jenë të sinqertë për historinë e tyre mjekësore, duhanpirjen, sëmundjet kronike dhe të gjitha barnat që përdorin.
Si të përgatiteni për anestezi?
Përgatitja para anestezisë është gjithashtu shumë e rëndësishme. Para procedurës zakonisht rekomandohet:
të mos hani dhe pini 6-8 orë para ndërhyrjes
të shmangni alkoolin dhe cigaret para operacionit
të ndiqni udhëzimet për barnat
të tregoni nëse keni ftohje, temperaturë ose infeksion
Përgatitja e mirë e ul rrezikun e komplikimeve.
Për shumë njerëz, frika më e madhe është “a do të zgjohem pas anestezisë”. Në realitet, anesteziologjia moderne përdor monitorë të avancuar dhe specialistë të trajnuar që ndjekin vazhdimisht gjendjen e pacientit. Sot rreziku nga komplikime serioze është shumë i ulët, dhe shumica e pacientëve zgjohen pa problem dhe me dhimbje të kontrolluar mirë.
Kuptimi i llojeve të ndryshme të anestezisë mund të ulë ndjeshëm ankthin para operacionit. Pavarësisht nëse bëhet fjalë për një procedurë të vogël ose një ndërhyrje kirurgjikale më të madhe, qëllimi i anestezisë është që pacienti të jetë i sigurt, i qëndrueshëm dhe pa dhimbje. Komunikimi i mirë me anesteziologun dhe bërja e pyetjeve para procedurës janë pjesë e rëndësishme e përgatitjes dhe ndihmojnë që pacienti të ndihet më i sigurt dhe më i qetë.
Faqja jonë e internetit përdor biskota. Përveç atyre të domosdoshme, mund të përdorim biskota për funksionalitet, analitikë dhe marketing. Duke klikuar "Pranoj", pajtoheni me përdorimin e të gjitha biskotave (cookies).
