Embolia pulmonare (PE) është një gjendje e rëndë që ndodh kur një tromb (një mpiksje gjaku që pengon rrjedhjen e gjakut dhe shkakton trombozë) bllokon një nga arteriet në mushkëri. Më shpesh, mpiksja fillon në një venë të thellë në këmbë - një gjendje e quajtur trombozë e venave të thella (DVT) - dhe shkon në mushkëri. Rrallëherë, një mpiksje gjaku mund të formohet në një venë tjetër në trup përpara se të arrijë në mushkëri.
Kjo gjendje është e zakonshme dhe serioze. Në gjashtë vende evropiane me një popullsi totale prej 454.4 milionë banorësh, në vitin 2004 u vlerësua se më shumë se 370,000 vdekje ishin të lidhura me tromboembolizmin venoz (VTE), nga të cilat 34% vdiqën papritur ose brenda disa orësh, përpara se të fillonte terapia.
Kur një mpiksje gjaku bllokon rrjedhjen e gjakut në mushkëri, mund të zvogëlojë nivelet e oksigjenit, të dëmtojë mushkëritë dhe të ushtrojë presion në zemër, gjë që mund të çojë në dështim të zemrës. Pa kujdes të menjëhershëm mjekësor, një emboli pulmonare mund të jetë kërcënuese për jetën. Megjithatë, me kujdesin mjekësor në kohë, rreziku i vdekjes zvogëlohet ndjeshëm.
Embolia pulmonare mund:
Të dëmtojë mushkëritë.
Të rrit presionin në arteriet e mushkërive.
Të sforcojë zemrën dhe të çojë në dështim të zemrës.
Të jetë i rrezikshëm për jetën, në varësi të madhësisë së trombit.
Sa e zakonshme është embolia pulmonare?
Embolia pulmonare është një nga sëmundjet më të zakonshme kardiovaskulare në botë, duke u renditur e treta pas infarktit (sulmit në zemër) dhe goditjes në tru.
Simptomat e embolisë pulmonare
Embolia pulmonare është një gjendje e rrezikshme, por me trajtim të menjëhershëm shpesh mund të trajtohet me sukses. Simptomat mund të ndryshojnë, por është e rëndësishme të kërkoni ndihmë menjëherë nëse i vini re.
Simptomat më të zakonshme:
Mungesa e frymëmarrjes (e papritur ose graduale, pavarësisht nëse jeni aktiv apo në pushim).
Dhimbje gjoksi (mund të përhapet në qafë, shpatull ose krah dhe përkeqësohet me frymëmarrje të thellë).
Kollë, ndonjëherë me rrjedhje gjaku.
Lëkurë e maivijosur (veçanërisht në buzë ose gishta).
Puls i shpejtë dhe djersitje.
Frymëmarrje e shpejtë.
Ndjenja e panikut ose ankthit,
Fishkëllimat gjatë frymëmarrjes (tingull i dukshëm kur nxjerr frymë).
Dobësi ose lodhje pa ndonjë arsye të dukshme.
Embolia pulmonare mund të jetë kërcënuese për jetën, por trajtimi i menjëhershëm rrit në masë të madhe mundësinë e një shërimi të suksesshëm. Nëse vëreni ndonjë nga këto simptoma, shkoni menjëherë te mjeku.
Parandalimi është ilaçi më i mirë
Mënyra më e mirë për të mbrojtur veten nga një emboli pulmonare është të parandaloni formimin e mpiksjes së gjakut në këmbët tuaja. Kjo mund të përfshijë aktivitet fizik, veshjen e çorape kompresuese ose marrjen e medikamenteve të përshkruara nëse jeni në rrezik.
2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS) European Heart Journal (2020) 41, 543603 ESC GUIDELINES doi:10.1093/eurheartj/ehz405
Faqja jonë e internetit përdor biskota. Përveç atyre të domosdoshme, mund të përdorim biskota për funksionalitet, analitikë dhe marketing. Duke klikuar "Pranoj", pajtoheni me përdorimin e të gjitha biskotave (cookies).