Zhurmat e zemrës te fëmijët janë tinguj që vijnë nga rrjedhja e shpejtë dhe turbulente e gjakut përmes zemrës. Ato zbulohen me një pajisje të veçantë për dëgjim, e quajtur stetoskop. Zhurmat mund të jenë të pranishme që në lindje, por mund të dëgjohen edhe më vonë gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës. Zhurmat që dëgjohen në lindje quhen kongjenitale (të lindura), dhe origjina e tyre mund të jetë e ndryshme: vrima në ndarjet e zemrës, ngushtim ose dobësi (rrjedhje e gjakut), ose dridhje e valvulave të zemrës.
Çfarë lloje zhurmash ka te fëmijët
Zhurmat e zemrës ndahen në dy grupe kryesore:
Zhurma të pafajshme (muzikale), ku zemra është anatomikisht e shëndetshme.
Zhurma organike – gjithmonë të shkaktuara nga anomali strukturore të zemrës dhe valvulave të saj.
Sa urgjente është një zhurmë e zemrës?
Shumica e zhurmave te fëmijët janë të pafajshme – muzikale, beninje. Edhe anemia mund të shkaktojë një zhurmë sistolike. Mjeku i familjes duhet të bëjë vlerësimin e parë dhe të referojë fëmijën te kardiologu pediatrik. Kjo grupë nuk paraqet urgjencë. Ekziston një grup tjetër zhurmash që tregojnë sëmundje të zemrës dhe që duhet të diagnostikohen shpejt. Urgjenca më e madhe kanë foshnjat e porsalindura që që në ditën e parë të jetës shfaqin njolla blu në lëkurë, të cilat përkeqësohen me orët dhe ditët. Këto foshnja duhet të dërgohen menjëherë në një institucion të specializuar për kardiologji pediatrike.
Simptoma në rast të zhurmave të zemrës
Mund të ndodhë që pacienti të mos ketë simptoma (më së shpeshti). Nëse ka, ato janë:
Dhimbje në kraharor
Ngjyrë blu në gishtat e duarve dhe këmbëve, rreth gojës
Ngjyrë blu në të gjithë lëkurën e fëmijës
Kollë e vazhdueshme
Frymëmarrje e vështirë dhe e shpejtë
Ndjenjë e mungesës së ajrit
Mëlçi e enjtur
Enjtje të venave të qafës
Enjtje në duar dhe këmbë
Procedura për diagnostikimin e zhurmave të zemrës te fëmijët
Ekzistojnë disa procedura për zbulimin e zhurmave:
Mbledhje e mirë e të dhënave nga prindërit/kujdestari/personeli mjekësor
Kontroll fizik i organeve dhe sistemeve
Elektrokardiogram (EKG) – regjistrim grafik i funksionit të zemrës
Radiografi e kraharorit – vlerësim i madhësisë, formës dhe pozicionit të zemrës, si dhe qarkullimit të gjakut në mushkëri
Ekokardiografi – pamje në kohë reale e zemrës në funksion, vlerësim i madhësisë, strukturave, valvulave dhe rrjedhjes së gjakut
Matja e saturimit të oksigjenit me pulsoksimetër
Procedura të avancuara për raste serioze: kateterizim i zemrës, tomografi me angiografi, rezonancë magnetike e zemrës
Trajtimi i zhurmave të zemrës
80% e fëmijëve me zhurma nuk kanë nevojë për trajtim. Fëmijët me defekte që nuk kërkojnë operim ndjeken rregullisht. Ata me defekte që shkaktojnë ngarkesë në qarkullim kanë nevojë për trajtim. Trajtimi mund të përfshijë:
Vendosje pajisjesh në formë çadre për mbylljen e vrimave
Zgjerim të enëve të ngushtuara me balona përmes kateterizimit
Operacion kirurgjikal për rastet më të ndërlikuara
Sa shpesh duhet të vizitohet kardiologu pediatrik
Nëse dëgjohet për herë të parë një zhurmë nga mjeku i familjes, duhet të bëhet kontroll te kardiologu pediatrik. Kontrollet e mëtejshme bëhen sipas këtij orari:
Zhurmat muzikale – çdo 2–3 vjet
Defekte pa nevojë për ndërhyrje – çdo 1–2 vjet
Defekte me nevojë për ndërhyrje të vonuar – çdo 3–6 muaj
Defekte me nevojë për ndërhyrje të afërt – çdo muaj
Pas operacionit: pas 1 muaji, pastaj pas 3, 6 dhe 12 muajsh; më pas çdo vit deri në moshën 14–18 vjeç, pastaj kalimi te kardiologu për të rritur
Holter 24-orësh çdo 1–2 vjet për fëmijët e operuar
Stili i jetës te fëmijët me defekte të zemrës
Shumica e fëmijëve me zhurma të zemrës kanë një stil jete të lirë, pa kufizime në aktivitetin fizik dhe shkollë. Mund të merren edhe me sport profesional. Fëmijët me defekte që nuk kërkojnë operim mund të bëjnë aktivitet fizik rekreativ, por duhet të shmangin ngarkesat ekstreme. Ata që kanë kaluar operacion për defekte të thjeshta ose me pajisje çadre duhet të bëjnë ushtrime të lehta deri në të moderuara. Te defektet më komplekse, të operuara me një ose më shumë ndërhyrje, ndalohet pjesëmarrja në edukatën fizike në shkollë.
1.Heart murmurs-Symptoms& causes- Mayo Clinic. https//www.mayoclinic.org
2. O Meara D. Evaluation of heart murmurs in children. JAMA Pediatr.2023. PMID: 37358864
3. Barstow C, et al. Heart Diseases in children: Heart murmurs. FP Essent.2025 PMID: 39960775 Review.