Отстранување на жолчно ќесе: Што треба да знаете и како да се подготвите
Холецистектомијата е хируршки зафат за отстранување на жолчното ќесе (жолчка), мал орган под црниот дроб кој складира жолчка. Таа е течност која помага во варењето на мастите. Процедурата е една од најчесто изведуваните операции денес и се смета за безбедна, рутинска и со брзо закрепнување, особено кога се изведува лапароскопски.
Симптоми и индикации за холецистектомија
Жолчните камења може да не предизвикуваат симптоми, но кога го блокираат протокот на жолчка, можат да доведат до:
Интензивна болка во горниот десен абдомен (жолчна колика)
Појава на жолчни камења
Болка што зрачи кон десното рамо или грб
Мачнина или повраќање
Воспаление на жолчката (холециститис)
Висока температура
Проблеми со варење масна храна
Компликации како жолтица, панкреатитис или инфекции
Кога се препорачува операција?
Повторувачки напади на болка или воспаление
Големи или многубројни камења
Ризик од компликации
Воспалена или нефункционална жолчка
Пациенти со дијабетес или нарушувања на имунитетот
Како се изведува холецистектомијата?
Најчесто се користи лапароскопска техника, минимално инвазивен метод со мали резови. Поретки случаи бараат отворена операција.
1. Лапароскопска холецистектомија
3–4 мали резови во абдоменот
Камера и инструменти се внесуваат за да се отстрани жолчката
Времетраење: 30 до 60 минути
Помалку болка, побрзо закрепнување, минимален лузен ткив
2. Отворена холецистектомија
Се прави еден поголем рез под десното ребро
Се користи ако има компликации или претходни операции
Подолг период на закрепнување
Двете процедури се изведуваат под општа анестезија.
Подготовка пред операција
Медицински подготовки:
Прегледи: крв, урина, ЕКГ, ултразвук или CT
Престанок на некои лекови (антикоагуланси, антиинфламатори)
Консултација со анестезиолог
Лични подготовки:
Прекин на внесување на храна 6–8 часа пред операцијата
Организирајте придружба за транспорт
Носете лесна облека
Информирајте го тимот за сите лекови и алергии
Закрепнување и нега по операцијата
По операцијата:
Престој во болница (без компликации): 1 ден (лапароскопски) до 3–5 дена (отворено)
Можна болка околу резовите или рамото (поради гасот од процедурата)
Мала количина на течност преку инфузија
Постепено воведување на храна
Дома:
Одмор првите 3–5 дена
Избегнување тешка физичка активност 2–4 недели
Враќање на работа по 7–10 дена (лапароскопски)
Редовна употреба на лекови против болка и според препорака
Повеќето пациенти можат да се вратат на нормална исхрана
Некои луѓе имаат повеќе гасови, дијареја или чувствителност на одредена храна – водете дневник на храна за да го забележите тоа
Внесете умерена исхрана со помал внес на заситени масти и шеќери
Ако симптомите траат подолго од 4–6 недели, консултирајте гастроентеролог или нутриционист
Потенцијални ризици и компликации
Иако ретки, можни се:
Крварење
Инфекција
Повреда на жолчните канали или цревата
Течење на жолчка
Хронична дијареја
Редовната комуникација со лекарот и следењето на симптомите е клучна за навремена реакција.
Контроли и следење
Прв преглед: 5–7 дена по операцијата
Се следи состојбата на раните, симптомите и дигестијата
Нема потреба од замена на жолчката, телото се адаптира со текот на времето
Долгорочната прогноза е многу добра кај повеќето пациенти
Холецистектомијата е сигурна и ефикасна интервенција што може да го ослободи пациентот од болка и потенцијално опасни компликации. Со соодветна подготовка, добра хируршка техника и грижа по операцијата, повеќето пациенти брзо се враќаат на нормално функционирање со значително подобрен квалитет на живот.
Mayo Clinic – Gallbladder removal (Cholecystectomy)
Cleveland Clinic – Cholecystectomy: What to Expect
NHS – Gallbladder surgery (cholecystectomy)
American College of Surgeons – Patient Education on Gallbladder Removal