Што е синкопа (губење на свест)?

Синкопа е ненадеен и краткотраен губиток на свест, кој се случува поради привремен недостаток на крв и кислород во мозокот. Најчесто трае кратко и свеста се враќа спонтано. Причината за оваа состојба е нагло намалување на крвниот притисок, кое води до недоволен проток на крв до мозокот.

Зошто настанува синкопа?

Главната причина за синкопата е недостаток на крв во мозокот, што може да се случи поради: 

• Нагло паѓање на крвниот притисок
• Срцеви проблеми (бавен или неправилен ритам на срцето)
• Реакции на телото (на пример, при страв, болка или долго стоење во иста положба)

Дури и ако мозокот остане без крв само 6–8 секунди, тоа може да предизвика губење на свест.

Што е вазо-вагална синкопа?

Вазо-вагална синкопа е најчестата форма на губење на свест. Таа настанува како реакција на организмот на одредени ситуации, како што се: 

• Гледање крв
• Интензивен емоционален стрес
• Болка или страв

При вазо-вагална синкопа, срцевиот ритам и крвниот притисок нагло се намалуваат, што доведува до краткотраен прекин на крвниот проток до мозокот и губење на свеста.

Симптоми пред губење на свеста

Пред да се случи губењето на свеста, можат да се појават следниве симптоми: 

• Вртоглавица
• "Тунелски вид" – гледате само право пред себе
• Мачнина
• Чувство на топлина
• Ладна и испотена кожа
• Замаглен вид

Што може да забележат другите?

За време на епизодата на вазо-вагална синкопа, другите може да забележат: 

• Ненадејни, чудни или трзајни движења
• Бледа кожа
• Проширени зеници

Како се поставува дијагноза?

1. Разговор (анамнеза) – лекарот прашува за симптомите и претходните случаи на губење на свест.
2. Физички преглед – вклучува мерење на крвниот притисок додека пациентот лежи и стои.
3. ЕКГ – за проверка на срцевиот ритам.

Доколку постои сомнеж за посериозна причина, се прават дополнителни испитувања, како: 

• Ехокардиографија (ултразвук на срцето)
• Континуирано следење на срцевиот ритам

Како се третира синкопата?

Третманот зависи од причината, а основните принципи се: 

• Синкопа поради бавен срцев ритам: се препорачува вградување на пејсмејкер.
• Синкопа поради низок притисок или рефлексни реакции: третманот вклучува избегнување на факторите кои ја предизвикуваат (на пример, брзо станување).
• Природен опоравок: Во многу случаи, синкопата не се повторува или се јавува ретко.

Важно е да се направи детален преглед за да се утврди дали постои ризик од сериозна состојба, како срцеви болести, и да се избегнат потенцијални компликации.

Ако почувствувате вртоглавица, слабост или губење на свест, консултирајте се со лекар за да добиете соодветна дијагноза и насоки за понатамошно управување со состојбата.